อยากทราบกลไกการเกิด Phlebitis ของ ciprofloxacin ค่ะ

[12 มิถุนายน 2560 : 1:04:27]

| กลับไปกระดานถาม:ตอบ | ตอบคำถามนี้  
มีปัญหาผู้ป่วยได้ยา ciprofloxacin IV drip แล้วเกิด Phlebitis จากที่หาข้อมูลได้เลยไป consult พยาบาลให้ปรับ rate เป็นมากกว่า 1 ชั่วโมง แต่ผู้ป่วยก็ยังเกิด Phlebitis แต่เกิดบริเวณที่ลดลง เลยอยากทราบว่า
1. กลไกการเกิดมันเกิดได้อย่างไรคะ
2. ต้องปรับ rate เป็นเท่าไรถึงจะไม่เกิดคะ
3. เกี่ยวข้องกับความเข้มข้นด้วยมั้ยคะ ถ้าเกี่ยวนี่ต้องใช้ conc เท่าไรคะถึงจะไม่เกิด
จาก thepharmacist pp@...
เภสัชกร โรงพยาบาล
โรงพยาบาลปากเกร็ด นนทบุรี
จุดประสงค์การสอบถามเพื่อ :การบริบาลผู้ป่วย
IP [ 161.200.xxx.xxx ]

[18 มิ.ย. 60 : 0:11:01] นศภ.ธีมาพร คันธาวัตร์/ รศ. ดร. โพยม วงศ์ภูวรักษ์  payom.w@psu.ac.th IP [ 125.24.5xxx.xxx]
ความคิดเห็นที่ : 1  | กลับไปกระดานถามตอบ | ตอบคำถามนี้
ภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ (phlebitis) เป็นภาวะที่เซลล์เยื่อบุผิวของผนังหลอดเลือดดำเกิดการอักเสบมักมีอาการปวด บวม แดง หรืออาจเห็นลำเส้นเลือดได้[1,2]
กระบวนการในการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบคือมีการเพิ่มการซึมผ่านของหลอดเลือด (permeability) ทำให้โปรตีน และสารน้ำรั่วเข้าสู่ช่อง interstitial space[2]
เป็นผลข้างเคียงเฉพาะที่ เกิดบริเวณตำแหน่งที่ฉีดยา สำหรับยา ciprofloxacin พบรายงานการเกิดผลข้างเคียงนี้เมื่อบริหารยาแบบ iv infusion (ร้อยละ 1-10)[3,4] แต่อาการมักจะหายเป็นปกติ
อย่างรวดเร็วหลังหยุดการบริหารยาและพบรายงานการเกิดบ่อยเมื่อบริหารยาแบบ iv infusion ในเวลาไม่เกิน 30 นาที ทางบริษัทผู้ผลิตระบุว่าการเกิดผลข้างเคียงเฉพาะที่นี้ไม่ถือว่าเป็นข้อห้ามใช้ของยา ciprofloxacin
เว้นแต่ว่าผู้ป่วยมีอาการกลับเป็นซ้ำ หรืออาการแย่ลง ข้อมูลในหนังสือ AHFS แนะนำให้เจือจางยาฉีด ciprofloxacin concentrate for iv infusion (10mg/ml) เพื่อให้มีความเข้มข้นสุดท้าย 0.5-2 mg/ml
โดยสารละลายยาฉีดที่เจือจางแล้วสามารถเก็บในตู้เย็นหรืออุณหภูมิห้องได้สูงสุด 14 วัน[3]

สาเหตุของการเกิดภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ แบ่งเป็น 4 ประเภท มีดังนี้[2]
1. mechanical phlebitis: การใส่สาย catheter ที่มีขนาดใหญ่กว่าหลอดเลือดดำ หรือปลายสาย catheter สัมผัสกับผนังหลอดเลือดดำ
จึงเกิดการทำลายเซลล์เยื่อบุของผนังหลอดเลือดดำ
2. chemical phlebitis: สารละลายหรือยาที่ระคายเคือง เนื่องจากมีค่า osmolarities หรือ pH ที่สูงหรือต่ำกว่าปกติ บริหารยาผ่านหลอดเลือดดำ
ที่มีขนาดเล็กมากหรือการให้สารละลายที่เร็วเกินไป
3. bacterial phlebitis: การใส่ catheter โดยไม่ใช้หลักปราศจากเชื้อ หรือมีการปนเปื้อนของยาหรือสารละลาย
4. Postinfusion phlebitis: มักเกิดในช่วง 48-96 ชั่วโมงหลังถอด cannula ออก

โดยยา ciprofloxacin เกิดภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ จากสาเหตุ chemical phlebitis เนื่องจากยามีคุณสมบัติเป็นกรด (pH 3.3-4.6)[2,5] ส่วนค่า osmolarity
ของยา ciprofloxacin มีความใกล้เคียงกับเลือด (285) จึงถือเป็น isotonic osmolality[5]

การศึกษาในอาสาสมัครสุขภาพดี โดยการบริหารยา ciprofloxacin แบบ iv infusion นาน 30 นาที เจือจางยาด้วย isotonic saline เพื่อให้มีปริมาตรสุดท้ายเป็น 100 ml
พบว่าขนาดยา 200 mg เกิดภาวะหลอดเลือดดำอักเสบน้อยที่สุด ส่วนขนาดยา 300 และ 400 mg ผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นไม่แตกต่างกัน ซึ่งผลข้างเคียงเฉพาะที่
ที่เกิดนี้มีอาการไม่รุนแรงจึงไม่จำเป็นต้องหยุดการบริหารยาแบบ infusion[6] และเมื่อทำการประเมินผลข้างเคียงเฉพาะที่ในอาสาสมัครสุขภาพดีที่ได้รับยา ciprofloxacin 300 mg
แบบ iv infusions นาน 30 และ 60 นาทีพบว่าการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบไม่สัมพันธ์กับระยะเวลาในการบริหารยา และเมื่อบริหารยาผ่าน antecubital vein ซึ่งเป็น
หลอดเลือดดำขนาดใหญ่ พบการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบเพียงร้อยละ 4-12 ในทางตรงกันข้ามเมื่อบริหารยาผ่าน peripheral vessel ซึ่งเป็นหลอดเลือดดำขนาดเล็ก พบการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบร้อยละ 20-48[7]

จากข้อมูลข้างต้นนำมาสู่การตอบคำถามดังนี้
1. การบริหารยาฉีด ciprofloxaciniv infusion เกิดภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ ด้วยกลไก chemical phlebitis เนื่องจากยามีคุณสมบัติเป็นกรด (pH 3.3-4.6)
2. ควรบริหารยา ciprofloxacin แบบ iv infusion นาน 60 นาที
3. ความเข้มข้นของยา ciprofloxacin หลังเจือจางควรอยู่ในช่วง 0.5-2 mg/ml
เอกสารอ้างอิง



1. Phlebitis and thrombosis of the superficial lower extremity veins. In: UpToDate, Post TW (Ed),
UpToDate. 2017 [cited 2017June 13]. Available from: https://www.uptodate.com/contents/phlebitis-
and-thrombosis-of-the-superficial-lower-extremity-veins?source=search_result&search=phlebitis&
selectedTitle=1~150#H75310389
2. Phillips LD. Manual of I.V. Therapeutics. 4th ed. Philadelphia: F. A. Davis Company; 2005: 363-6
3. McEvoy GK et al. AHFS Drug information 2016. United States: American Society of Health-System
Pharmacists; 2016: 339-364
4. Ciprofloxacin (systemic): Drug information. In: UpToDate, Post TW (Ed), UpToDate. 2017 [cited 2017 June 13].
Available from: https://www.uptodate.com/contents/ciprofloxacin-systemic-drug-information?source=
preview&search=ciprofloxacin&anchor=F9611424#F9611424
5. Adesanmi O, Stranz M. Infusion Drug List: pH, osmolality, reported phlebitis [Internet]. [cited 2017 June 13].
Available from: http://www.ctins.org/Marc%20Stranz%20Drug%20Chart%20pH%20Osmol%202003.pdf
6.Thorsteinsson SB, Rahm V, Bergan T. Tolerance of intravenous ciprofloxacin. Scand J Infect Dis Suppl.
1989; 60:116-9. Review. PubMed PMID: 2667104.
7. Thorsteinsson SB, Bergan T, Johannesson G, Thorsteinsson HS, Rohwedder R. Tolerance of ciprofloxacin at injection site, systemic safety and effect on electroencephalogram. Chemotherapy. 1987;33(6):448-51. PubMed PMID: 3428012.

เอกสารที่ทำการสืบค้น
: Primary Reference : Secondary Reference : Tertiary Reference : Internet
ระยะเวลาในการสืบค้น : 4ชั่วโมง
Keywords : ciprofloxacin, phlebitis, local effect

Your Answer

หากท่านมีคำถาม ไม่ควรเข้าไปเขียนถามในช่องข้างล่างนี้ เพราะจะไม่มีผู้เห็นคำถามของท่าน ท่านควรตั้งเป็นกระทู้คำถามใหม่แยกออกไป
โดยไปที่ http://drug.pharmacy.psu.ac.th/newtopic.asp หรือ

เกี่ยวกับ คำตอบ / ความคิดเห็น : " "= ต้องกรอกข้อมูลให้ครบถ้วน
ข้อความ
ไฟล์ประกอบ คำตอบ/ ความคิดเห็น ขนาดไม่เกิน 50 Kbyte [ pdf, doc, xls, ppt, jpg, gif, tif ]
เกี่ยวกับ ผู้ตอบคำถาม /แสดงความคิดเห็น
ชื่อ/สกุล
E-mail
รหัสสุ่ม = Secuity Image *** ป้อนรหัสสุ่มทุกครั้งที่ตอบกระทู้ ***
คำแนะนำก่อนการตอบคำถาม
1. กรุณาเตรียมเนื้อหาการตอบในโปรแกรม Notepad ก่อน (ไม่ควรใช้โปรแกรม Word)
2. ก่อนโพสข้อความ ควรกด F5 เพื่อ Refresh หน้าจอ แล้วจึงคัดลอกเนื้อหาจาก Notepad ไปลงในช่องที่เกี่ยวข้อง
3. ต้องกรอกข้อมูลด้านบนให้ครบทุกช่อง มิฉะนั้นโปรแกรมจะไม่ยอมบันทึกข้อมูลลงเว็บบอร์ด
 
For Pharmacist ระยะเวลาที่ใช้ ชั่วโมง keywords
ประเภทคำถาม
Availability Identification General Product Information
Compatibility / Stability Dosage Adminitration Pharmacokinetics
Traditional Medicine Adverse Effects Pharmaceutics (compounding formulation)
Drug Interactions Poisioning Toxicology Therapy Evaluation / Drug of Choice
Teratogenicity Lactation / Infant Risks Laws/ Policy &Procedure P&T Others
เอกสารที่ใช้สืบค้นข้อมูลของคำตอบนี้
เอกสาร 1* เอกสาร 2* เอกสาร 3* DISdatabase CD-ROM/Other Database Internet อื่น ๆ
รายชื่อเอกสารอ้างอิงที่ใช้ในการตอบคำถามนี้
 
เอกสารอ้างอิงที่ใช้สืบค้น แต่ไม่พบคำตอบ
Drug Facts and Comparison Drug Information Handbook JPR AHFS PDR
USP DI DrugDex Poisindex Identidex Martindales
MIMs/MIMs Annual Drug Interaction Facts Handbook On injectable Drugs
Pharmacotherapy Pregnancy&Lactation Textbook of ADR
Clinical Drug Data Text of Therapeutics Applied Therapeutics Harrison
Conn's Curent Therapy Pharmaceutical Codex USP/NF BP Merck Index
Remington Goodman and Gilman Medline IPA Embase Internet
  อื่น ๆ ระบุ
ข้อมูลที่ทุกท่านกรอกจะเป็นประโยชน์ในการร่วมกันสืบค้นคำตอบ
เครือข่ายความร่วมมือบริการเภสัชสนเทศ

เครือข่ายความร่วมมือบริการเภสัชสนเทศ
โดยความร่วมมือของศูนย์เภสัชสนเทศ :
ม.มหิดล | ม.นเรศวร | ม.เชียงใหม่ | ม.มหาสารคาม | ม.อุบลราชธานี
ม.ศรีนครินทร์วิโรฒ  | ม.สงขลานครินทร์
ศูนย์เภสัชสนเทศ รพ.จากทั่วประเทศ และ เภสัชกร ทุกๆท่าน

หัวหน้าโครงการ :
ภก.นที สรพิพัฒน์

ที่ปรึกษา :
รศ.ดร.ภก.นิมิตร วรกุล คณบดีคณะเภสัชศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์
ผศ.ดร.ภญ.ลือลักษณ์ ล้อมลิ้ม รองคณบดีฝ่ายวิชาการ คณะเภสัชศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์
ดร.ภญ.สิริมา สิตะรุโน ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายวิชาการ คณะเภสัชศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์
รศ.ภก.วิบุล วงศ์ภูวรักษ์ คณะเภสัชศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์
รศ.ดร.ภญ.โพยม วงศ์ภูวรักษ์ คณะเภสัชศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์


ศูนย์เภสัชสนเทศ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
Tel.(074) 288895 Fax (074) 212815
ผู้ดูแลเว็บไซต์ : ภานุชญา มณีวรรณ
Copyright © 1999-2001 http://drug.pharmacy.psu.ac..th . All Rights reserved