ให้บริการโดยคณาจารย์ เภสัชกรผู้เชี่ยวชาญด้านยาและสุขภาพ


คำชี้แจง "เว็บไซต์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการ ศึกษา การแลกเปลี่ยนความรู้ และให้ข้อมูลเรื่องยาในกรณีทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์หรือเพื่อการรักษาในกรณีที่จำเพาะเจาะจง และความเห็นสำหรับกรณีเฉพาะหนึ่ง จะไม่สามารถประยุกต์ใช้กับผู้อื่นได้โดยตรง หากมีปัญหาเรื่องโรคโปรดปรึกษาแพทย์ หากมีปัญหาเรื่องยา โปรดปรึกษาเภสัชกร หรือปรึกษาผู้เกี่ยวข้องโดยตรงกับกรณีนั้นด้วยตนเองเท่านั้น"

Search :
ผู้ป่วยหญิง major depression anxiety อายุ 58 ปี ได้ยา 1. Fluoxetine 20 mg 1x1 เย็น 2. Dipot Clorazepate 5 mg 1x1 เย็น 3. Trazodone 50 mg 1/2 x 1 hs 4. Propranolol 10 mg 1x1 เย็น 5. Clonazepam 0.5 mg 1x1 เย็น 6. Haloperidol 0.5 mg 1x1 เย็น ได้มานาน 1 ปี มีปัญหา นน เพิ่มขึ้น จาก นน ปกติ 53 เป็น 65 กก อยากทราบว่าเป็นปัญหาจากยาใด
[รหัสคำถาม : 126] วันที่รับคำถาม : 30 ส.ค. 63 - 16:44:46 ถามโดย : บุคลากร วิทยาศาสตร์สุขภาพ

เข้าระบบเพื่อตอบคำถาม

No : 1

ภาวะน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น (Weight gain) เป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้จากปัจจัยพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม เช่น พฤติกรรมการกินของผู้ป่วย ปริมาณการเคลื่อนไหวของร่างกาย และบางครั้งก็เป็นผลไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นจากการใช้ยา คณะกรรมการอาหารและยาของประเทศสหรัฐอเมริกากำหนดภาวะน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นจากยาต้องมีการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัวมากกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 7 จากค่าน้ำหนักเริ่มต้น[1]

ยาที่ใช้สำหรับรักษาโรคทางจิตเวช เช่น ยารักษาโรคจิต ยาแก้ซึมเศร้า และยาควบคุมอารมณ์ มีผลให้ผู้ป่วยจิตเวชมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น เกิดโรคอ้วนและโรคทางเมแทบอลิก (metabolic syndrome) ตามมาได้ นอกจากนี้อาจจะทําให้เพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด จนนําไปสู่การเพิ่มอัตราการเสียชีวิตได้[1] จากการสืบค้นข้อมูล พบว่า ยาที่ใช้อยู่ที่มีโอกาสส่งผลเพิ่มน้ำหนักตัว ได้แก่ fluoxetine, trazodone, clonazepam, haloperidol [2-5] แต่มีการศึกษาที่สนับสนุนค่อนข้างน้อย มีการศึกษาแบบ comprehensive narrative review พบว่า haloperidol ซึ่งเป็นยารักษาโรคจิตเวชกลุ่มเก่า (typical antipsychotics) มีผลต่อน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นหลังจากใช้ยารักษาโรคจิตเวชชนิดต่าง ๆ เป็นเวลา 10 สัปดาห์[6] อีกการศึกษาแบบ comprehensive review และ meta-analysis พบว่า ยา fluoxetine ในช่วงเริ่มต้น (4-12 สัปดาห์) มีผลทำให้น้ำหนักตัวลดลงอย่างมีนัยสำคัญและเมื่อช่วงการรักษานานขึ้นเป็น มากกว่า 4 เดือน พบว่าน้ำหนักตัวไม่มีความเปลี่ยนแปลง ยา trazodone ไม่มีผลต่อน้ำหนักตัวที่ในช่วงเริ่มต้นการรักษา[7]

จากข้อมูลผู้ป่วย ผู้ป่วยเดิมน้ำหนัก 53 กิโลกรัม เพิ่มขึ้นเป็น 65 กิโลกรัม เมื่อเทียบจากน้ำหนักเริ่มต้น เพิ่มขึ้นมาประมาณร้อยละ 23 จึงจะถือว่าผู้ป่วยอาจเกิดภาวะน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นจากผลไม่พึงประสงค์จากยาได้ ยาที่มีโอกาสส่งผลเพิ่มน้ำหนักตัว ได้แก่ fluoxetine, trazodone, clonazepam, haloperidol แต่ยาที่เป็นไปได้มากที่สุด คือ haloperidol ผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์เพื่อลองปรับเปลี่ยนยา

เอกสารอ้างอิง
1. Nihalani N, Schwartz TL, Siddiqui UA, et al. Weight Gain, Obesity, and Psychotropic Prescribing. J Obes. J Obes. 2011; 2011:893629.
2. Fluoxetine. In: Lexi-drugs online [database on the Internet]. Hudson (OH): Lexicomp, Inc.; 2020 [updated 23 July 2020; cited 23 July 2020]. Available from: http://online.lexi.com. Subscription required to view.
3. Trazodone. In: Lexi-drugs online [database on the Internet]. Hudson (OH): Lexicomp, Inc.; 2020 [updated 21 July 2020; cited 23 July 2020]. Available from: http://online.lexi.com. Subscription required to view.
4. Clonazepam. In: Lexi-drugs online [database on the Internet]. Hudson (OH): Lexicomp, Inc.; 2020 [updated 21 July 2020; cited 23 July 2020]. Available from: http://online.lexi.com. Subscription required to view.
5. Haloperidol. In: Lexi-drugs online [database on the Internet]. Hudson (OH): Lexicomp, Inc.; 2020 [updated 23 July 2020; cited 23 July 2020]. Available from: http://online.lexi.com. Subscription required to view.
6. Allison DB, Mentore JL, Heo M, Chandler LP, Cappelleri JC, Infante MC, et al. Antipsychotic-induced weight gain: a comprehensive research synthesis. Am J Psychiatry 1999; 156:1686-96.
7. Serretti A, Mandelli L. Antidepressants and body weight: a comprehensive review and meta-analysis. J Clin Psychiatry 2010; 71:1259-72.

วันที่ตอบ : 31 ส.ค. 63 - 10:25:10




พัฒนาระบบโดย ภานุชญา มณีวรรณ ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90110