ให้บริการโดยคณาจารย์ เภสัชกรผู้เชี่ยวชาญด้านยาและสุขภาพ


คำชี้แจง "เว็บไซต์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการ ศึกษา การแลกเปลี่ยนความรู้ และให้ข้อมูลเรื่องยาในกรณีทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์หรือเพื่อการรักษาในกรณีที่จำเพาะเจาะจง และความเห็นสำหรับกรณีเฉพาะหนึ่ง จะไม่สามารถประยุกต์ใช้กับผู้อื่นได้โดยตรง หากมีปัญหาเรื่องโรคโปรดปรึกษาแพทย์ หากมีปัญหาเรื่องยา โปรดปรึกษาเภสัชกร หรือปรึกษาผู้เกี่ยวข้องโดยตรงกับกรณีนั้นด้วยตนเองเท่านั้น"

Search :
ผู้ป่วยหญิง อายุ 40 ปี เป็น vaginal candidiasis ผู้ป่วยเคยแพ้ยา fluconazole เป็นผื่นคัน ควรใช้ยาใดในการรักษา
[รหัสคำถาม : 197] วันที่รับคำถาม : 26 ม.ค. 64 - 09:39:18 ถามโดย : บุคคลทั่วไป

เข้าระบบเพื่อตอบคำถาม

No : 1

การติดเชื้อราในช่องคลอด (Vaginal Candidiasis) เป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยของอาการคันในช่องคลอด มักพบตกขาวผิดปกติลักษณะคล้ายตะกอนนม ช่องคลอดแดงอักเสบ บวม หรือมีรอยแตก มีอาการคัน แสบช่องคลอด และอาจมีปัสสาวะแสบขัดได้ [1] การรักษาเชื้อราในช่องคลอดชนิดไม่มีภาวะแทรกซ้อน ยาที่แนะนำให้ใช้รักษาเป็นอันดับแรก คือ ยาในกลุ่ม azole ทั้งชนิดรับประทานและยาใช้เฉพาะที่ ได้แก่ [1-3]
- Fluconazole 150 mg รับประทานวันละครั้ง หรือ
- Itraconazole 200 mg รับประทานวันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 1 วัน หรือ
- Clotrimazole 500 mg สอดช่องคลอดครั้งเดียว หรือ
- Clotrimazole 100 mg 2 เม็ด สอดช่องคลอดวันละครั้ง เป็นเวลา 3 วัน หรือ
- Miconazole 100 mg เหน็บช่องคลอดวันละครั้ง เป็นเวลา 7 วัน หรือ
- Miconazole 200 mg เหน็บช่องคลอดวันละครั้ง เป็นเวลา 3 วัน หรือ
- Clotrimazole 1% cream 5 g ทาบริเวณช่องคลอดทุกวัน เป็นเวลา 7-14 วัน หรือ
- Clotrimazole 2% cream 5 g ทาบริเวณช่องคลอดทุกวัน เป็นเวลา 3 วัน หรือ
- Miconazole 2% cream 5 g ทาบริเวณช่องคลอดทุกวัน เป็นเวลา 7 วัน หรือ
- Miconazole 4% cream 5 g ทาบริเวณช่องคลอดทุกวัน เป็นเวลา 3 วัน หรือ
- Tioconazole 6.5% ointment 5 g ทาบริเวณช่องคลอด 1 ครั้ง
ผู้ป่วยที่เคยแพ้ยา Fluconazole ไม่ควรให้ยารับประทานตัวอื่น ๆ ในกลุ่ม azoles โดยเฉพาะ Itraconazole เนื่องจากโครงสร้างของยา Fluconazole และ Itraconazole ประกอบด้วยหมู่ triazole เหมือนกัน หากเคยแพ้ยาใดยาหนึ่ง เมื่อได้รับยาที่มีโครงสร้างใกล้เคียงกับยาที่แพ้ สามารถทำให้เกิดการแพ้ยาข้ามกัน (cross-allergy) ได้ [4] มีการรายงานกรณีศึกษาการแพ้ข้ามกลุ่มระหว่าง Fluconazole และ Itraconazole ในผู้ป่วยชาย อายุ 41 ปี ที่แพ้ยา Fluconazole ทดสอบโดยการให้ยาที่สงสัยซ้ำอีกครั้ง พบว่าเกิดการแพ้ข้ามกลุ่ม (cross reactivity) กับยา Itraconazole แต่ไม่เกิดกับยา Voriconazole [5] ทั้งนี้อาจเนื่องจาก Voriconazole ประกอบด้วยหมู่ imidazole ที่มีไนโตรเจน 2 อะตอมต่างกับ Fluconazole ซึ่งเป็น triazole ที่มีไนโตรเจน 3 อะตอม [4],[6]
ผู้ป่วยที่เคยแพ้ยา Fluconazole อาจใช้ยาสอดช่องคลอดหรือยาทาเฉพาะที่กลุ่ม azoles แทนได้ โดยเลือกใช้ Miconazole, Clotrimazole หรือ Tioconazole เนื่องจากยาทั้ง 3 ชนิดประกอบด้วยหมู่ imidazole (มีไนโตรเจน 2 อะตอม) ซึ่งมีโครงสร้างต่างกับ Fluconazole จึงเกิดการแพ้ข้ามกลุ่มกันน้อยกว่า [7] มีการศึกษาประสิทธิภาพในการรักษาเชื้อราในช่องคลอดด้วยยา Fluconazole และ Nystatin พบว่าอัตราการหายของผู้หญิงที่ติดเชื้อ Candida albicans สูงทั้ง Fluconazole (82.4%) และ Nystatin (93%) [8]
จากคำถามผู้ป่วยเป็น Vaginal Candidiasis มีประวัติแพ้ยา Fluconazole ที่มีอาการผื่นคัน หากจะใช้ยารักษาควรเลือก Clotrimazole cream, Miconazole cream หรือ Tioconazole ointment ชนิดสอดหรือทาบริเวณช่องคลอดแทน

เอกสารอ้างอิง
1. สำนักโรคเอดส์ วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดูแลรักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ พ.ศ.2558.พิมพ์ครั้งที่ 1.กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2558.
2. Workowski KA, Bolan GA; Centers for Disease Control and Prevention. Sexually transmitted diseases treatment guidelines, 2015. MMWR Recomm Rep. 2015 Jun 5;64(RR-03):1-137. Erratum in: MMWR Recomm Rep. 2015 Aug 28;64(33):924. PMID: 26042815; PMCID: PMC5885289.
3. Sherrard J, Donders G, White D, Jensen JS; European IUSTI. European (IUSTI/WHO) guideline on the management of vaginal discharge, 2011. Int J STD AIDS. 2011 Aug;22(8):421-9. doi: 10.1258/ijsa.2011.011012. PMID: 21795415.
4. Gupta R, Thami GP. Fixed drug eruption caused by itraconazole: Reactivity and cross reactivity. J Am Acad Dermatol. 2008 Mar;58(3):521-2. doi: 10.1016/j.jaad.2006.06.014. PMID: 18280361.
5. Benjamin Lash D, Jolliff J, Munoz A, Heidari A. Cross-reactivity between voriconazole, fluconazole and itraconazole. J Clin Pharm Ther. 2016 Oct;41(5):566-7. doi: 10.1111/jcpt.12417. Epub 2016 Jul 19. PMID: 27430151.
6. PubChem [Internet]. Bethesda (MD): National Library of Medicine (US), National Center for Biotechnology Information; 2004-. PubChem Compound Summary for CID 71616, Voriconazole; [cited 2020 Dec. 24]. Available from: https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Voriconazole
7. PubChem [Internet]. Bethesda (MD): National Library of Medicine (US), National Center for Biotechnology Information; 2004-. PubChem Compound Summary for CID 4189, Miconazole; [cited 2020 Dec. 24]. Available from: https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Miconazole
8. Martins HP, da Silva MC, Paiva LC, Svidzinski TI, Consolaro ME. Efficacy of fluconazole and nystatin in the treatment of vaginal Candida species. Acta Derm Venereol. 2012 Jan;92(1):78-82. doi: 10.2340/00015555-1194. PMID: 21918792.

วันที่ตอบ : 26 ม.ค. 64 - 09:44:04




พัฒนาระบบโดย ภานุชญา มณีวรรณ ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90110